‘Vaarwel mijn Lief’

Spreektekst crematie Miranda Tomale-Manusiwa, 29 juni 2017

Beste familie, vrienden en aanwezigen, we zijn hier vandaag samengekomen in het Crematorium in Groningen om Miranda de laatste eer te bewijzen. Ik wil beginnen met te zeggen dat ik het een eer vind dat ik mijzelf haar vriend en echtgenoot mag noemen. Ik ben dankbaar dat ik haar heb leren kennen.

Miranda heeft, voordat wij in april naar Italië vertrokken, het een en ander op papier gezet. Ze schreef bijvoorbeeld dat ze wilde dat ik mijn tekst vandaag zou beginnen met een citaat van de Indiaase natuurkundige en Nobelprijswinnaar Chandrasekhara Venkata Raman, en die luidt als volgt: “De dood beëindigt alles, behalve de herinnering aan wat wij tijdens ons leven tot stand hebben gebracht. Laat je laatste gedachten dankbaar zijn.” Waarom Miranda specifiek voor dit citaat heeft gekozen heeft ze me niet meer kunnen vertellen. Wel vind ik persoonlijk dat de strekking van de woorden van het citaat precies bij Miranda past. Ook zij was dankbaar voor alles wat ze heeft beleefd en gekregen.

Misschien dat sommigen van jullie zich afvragen waarom er een Engels vlag op de kist van Miranda ligt, en bijvoorbeeld niet de Molukse vlag of de Italiaanse? Ook dat had Miranda al van te voren bepaald. Die Engelse vlag en alles wat daarmee heeft te maken was gewoon Miranda haar dingetje. Een ieder die Miranda kent, weet dat er altijd wel een Engelse vlag bij haar te zien was. Was het niet op haar tas, portemonnee of het hoesje van haar mobiel, dan was het wel haar T-shirt, haar Converse schoenen of haar autootje. Het was geen obsessie, geen statement maar gewoon haar ding.

Met intens verdriet en pijn in mijn hart neem ik samen met jullie vandaag afscheid van mijn liefste, mijn soulmate. Zaterdag 24 juni 2017 gaat de geschiedenis in als de dag dat mijn ziel werd geamputeerd. Bette Midler zong net het toepasselijke nummer: You are the Wind Beneath My Wings. Miranda, jij maakte mij compleet, jij was mijn muze, mijn inspiratie in alles. De beste en de sterkste van ons twee.

Eind 2004 namen Oma Betty, haar gezin en de familie mij en mijn kinderen liefdevol op in hun midden. Wij voelden ons thuis en geborgen en een nieuwe familieband werd officieel bezegeld. Mamma Betty werd de oma van Chiara en Laurora en mijn schoonmoeder. Menno werd hun oom en mijn zwager. Chiara en Laurora kregen er ineens een hoop ooms en tantes bij. We vonden het fijn om deel uit te maken van een groter geheel, immers familie is de basis van onze samenleving.

Ik heb Miranda tot twee keer toe ten huwelijk gevraagd, maar stoer als ze was, heeft ze van jongs af aan gezworen nooit te zullen trouwen. Eind 2010 kwam het moment waarop Miranda zelf aangaf, dat ze haar relatie naar een hoger niveau wilde tillen. Geen sprake van een huwelijksaanzoek maar gewoon een mededeling: “Wij gaan trouwen.” Anderhalf jaar later, op 28 juni 2011stonden wij voor het altaar in het Italiaanse dorpje Cupramontana en gaven elkaar vol overtuiging het ja-woord. Trouw in voor- en tegenspoed, tot de dood hen scheidt. Gisteren zouden we precies 6 jaar zijn getrouwd. Bijna 13 jaar waren we samen.

In veel opzichten waren Miranda en ik qua karakter elkaars evenbeeld, terwijl men meestal stelt dat tegengestelde karakters elkaar zouden aanvullen. We hadden opmerkelijk veel overeenkomsten maar waren op een bijzondere manier altijd in balans. Gelijkwaardigheid en respect voor elkaar zijn altijd de basis geweest voor onze relatie, en het heeft gewerkt. Het waren 13 jaren in het paradijs.

De Duitse filosoof Frederik Nietzsche zei ooit: “Niet het gebrek aan liefde, maar het gebrek aan vriendschap maakt ongelukkige huwelijken.” Ik kan het daar alleen maar eens mee zijn. Zowel vriendschap als onvoorwaardelijke liefde en respect voor elkaar waren immers het fundament van onze relatie. Open communicatie was daarbij het geheime ingrediënt.

Miranda haalde het beste in mij naar boven en was een perfecte moeder voor mijn kinderen. Ze kon streng zijn maar was zeker ook rechtvaardig en liefdevol. Deze stoere dame had af en toe een tong als een scheermes maar een hart van goud. Ze was recht door zee en iedereen wist wat ze aan Miranda hadden. Vloeken, schelden en de middelvinger die ze maar al te vaak aan iedereen heeft laten zien. Zo’n vrouw is in mijn ogen uniek en daar wil je graag oud mee worden.

Onze prachtige en mooie droom werd echter ruw verstoord op dinsdag 29 september 2016, toen de longarts in het Martini Ziekenhuis haar meedeelde dat ze nog 6 tot 9 maanden had te leven. Miranda had een agressieve en ongeneeslijke vorm van longkanker met uitzaaiingen. Voor mij voelde het alsof de poten onder mijn stoel vandaan werden getrapt. Hoe dat moment voor Miranda moet hebben gevoeld, dat kan ik me niet eens voorstellen.

Het bleek na 10 zware chemokuren een oneerlijke strijd. Toch hield ze de moed erin en bleef sterk. We besloten om met z’n tweeën nog één droom van haar waar te maken en in april van dit jaar op reis te gaan naar Cinque Terre in Ligurië, Italië. Ze genoot met volle teugen van deze laatste reis, ondanks dat het haar lichamelijk zwaar viel. De kinderen werden in de tussentijd verwend door beide oma’s en hun opa.

Na Italië ging het snel achteruit met haar gezondheid. De vreselijke ziekte sloopte haar en de 11 de chemokuur was als een nekslag voor haar. Ze herstelde er niet meer van. Ze viel kilo’s af, verzwakte en begon minder te eten. Ondanks haar zwakke lichamelijke gesteldheid en het feit dat ze intussen ook afhankelijk was geworden van een zuurstofapparaat, besloot ze toch nog dat we een laatste keer als gezin, met de kinderen in juni op vakantie gingen naar de Veluwe. Ondanks haar benauwdheid en verzwakte lichaam genoot ze van de rust en ons samenzijn als gezin.

Op 24 juni om half zes ’s morgens, 5 dagen nadat we terug kwamen van de Veluwe, heb ik Miranda haar laatste ontbijt en medicatie gegeven op haar geliefde veranda achter ons huis. Omringt in een mediterrane sfeer van planten en bloemen, probeerde ze voor zichzelf rust te vinden en vooral haar ademhaling onder controle te krijgen. Even later om drie minuten over elf is ze uiteindelijk op haar bed in de woonkamer in diepe slaap gevallen. Omringt door haar geliefden heeft ze minuten later heeft ons verlaten. De dood kwam voor haar als een dief in de nacht. Mijn lief was niet meer.

Het is een mededeling die ik u allen liever niet hadden gebracht maar welke op termijn onvermijdelijk was. Ik heb me negen maanden proberen voor te bereiden op deze dag maar dat bleek onmogelijk. Ik had haar nog zoveel willen vertellen, haar liefdevol tegen me aan willen trekken en in haar oor fluisteren dat ik zielsveel van haar houd.

Als de pijn van het leven uiteindelijk erger is geworden dan de angst voor de dood, mogen we niet te lang treuren maar zou dat gegeven ons juist moeten sterken. Haar strijd is gestreden, zij heeft haar rust gevonden. Ik troost me met de gedachte dat het beter is voor haar, dat ze geen pijn en geen angst meer heeft. Mijn leven zal nooit meer hetzelfde zijn.

We zeggen vandaag vaarwel tegen mijn fantastische echtgenote en de moeder van Chiara en Laurora. We zeggen vaarwel tegen de lieve dochter van oma Betty en de mooie zus van Menno. Vaarwel tegen jullie nichtje, jullie goede vriendin en gewaardeerde collega. 51 prachtige jaren heeft Miranda ons geschonken en die moeten we koesteren.

Volgens Wikipedia vindt de meisjesnaam Miranda zijn oorsprong in het Latijn: “mirandum” betekent wat verwonderlijk en buitengewoon is, het waard vinden om bewonderd te worden. Miranda betekent “zij die aanschouwd moet worden” of vrij vertaald “zij die bewonderd moet worden”. Beter dan Wikipedia kan ik het niet verwoorden.

Dat Miranda ons allen tijdens haar leven heeft geraakt met haar warme, liefdevolle en innemende persoonlijkheid, dat blijkt wel uit de warme en liefdevolle reacties die wij als familie en gezin van iedereen hebben mogen ontvangen. We danken iedereen die afgelopen dagen heeft bijgedragen aan dit laatste eerbetoon aan Miranda. Dank voor de prachtige bloemen, dank voor jullie lieve, troostende woorden en dank voor jullie steun in deze moeilijke tijd.

Verdriet, zo verschrikkelijk veel pijn en verdriet. Miranda, je wordt vreselijk gemist door zo velen. Op den duur zullen we kracht putten uit de liefde die jij ons al die jaren hebt gegeven, om door te gaan met ons leven en jou daarbij nooit te vergeten. Riposa in pace, cara. Ti amo per sempre… addio”

Als laatste wil ik vandaag afsluiten met een gedicht dat ik speciaal voor Miranda en deze gelegenheid heb geschreven met de titel: ‘Vaarwel mijn lief’

 ‘Vaarwel mijn Lief’

De vrouw van je dromen, slechts één keer in je leven
een kans gegrepen met beide handen, heel mijn hart en ziel aan jou gegeven.

Een moeder voor mijn kinderen, partners door dik en dun, vanaf het begin
Liefde en respect, mijn vrouw, mijn soulmate, mijn vriendin.

Verlieft, verloofd en getrouwd, tot de dood ons scheidt, voor eeuwig, maar soms ook maar voor even
mijn leven met jou, paradijs op aarde, ons te korte maar prachtige leven.

Jouw ziekte, onze angst, afscheid, sterven en de dood
mijn pijn, ons verdriet, het gemis van mijn levensgenoot

De angst om alleen te zijn zonder jou, bang voor wat de toekomst zal brengen
had ik jouw leven maar kunnen verlengen

In gedachten blijf je eeuwig bij me, mijn ziel weent, mijn hart bloedt
Onze liefde verzegelt voor eeuwig. Liefste, rust zacht, ik mis je, het ga je goed…

 

Mike Tomale, 27 juni 2017

Geboren schrijfofiel, politiek dier en hobby fotograaf. Auteur van het boek ‘Bevingen’ (2015).
Heeft onder andere geschreven voor Horeca Magazine Noord, Post Online, Regiokrant Groningen en was hoofdredacteur bij de Groninger Krant van 2013 tot 2017.
Is Lid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)

0 thoughts on “‘Vaarwel mijn Lief’”

  1. Mooi. Ontroerend. Jammer dat ik haar nooit heb gekend. Sterkte. Dat de liefdevolle herinneringen jullie kracht mogen geven dit onbeschrijfelijke verlies te dragen.

  2. Heel veel sterkte de komende tijd!

    Ik heb met Miranda gewerkt bij Menzis en ken haar als een iemand die zei wat ze dacht. Draaide er niet om heen. Kon regelmatig met en om haar lachen.

    Ben geschrokken toen ik hoorde dat ze overleden is. Nogmaals heel veel sterkte!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Solve : *
22 × 18 =