De ongebreidelde vrije markt; sportscholen in Groningen

In Nederland zijn volgens cijfers van Deloitte/EuroActiv ruim 1850 fitnesscentra’s waarvan 2/3 in handen is van zelfstandigen. De overige sportcentra behoren tot grote ketens. Landelijk doet zo’n 20% van de Nederlandse bevolking aan fitness. Volgens het jaarlijks uitgebrachte Rabobank Cijfers & Trends is er sprake van een verdringingsmarkt waarin met name de kleine, zelfstandig ondernemende fitnesscentra het moeilijk hebben.


In de stad Groningen zijn ongeveer 30 sportscholen. Op Google kom ik de volgende lijst tegen (zie tabel onderaan artikel). In de lijst op Google staan niet allemaal sportcentra waar fitnessapparatuur staat. Netto blijven er ongeveer 30 kracht – en fitnesshonken over die onder de noemer fitnesscentrum vallen. Als we het dan hebben over hun bestaansrecht en de kansen om te overleven, waar hebben we het dan over?

Wet van de jungle
Laten we eerst even het verhaaltje aanhalen van de kleine kruidenier en de winkelgigant in een dorpje, daarvan was al ver van tevoren bekend dat de kleine kruidenier uiteindelijk het onderspit moest delven. Een van de veel gebruikte argumenten was dat je je maar moet specialiseren of beter je best moet doen om eruit te springen, door bijvoorbeeld betere kwaliteit te leveren, privétrainingen, dienstverlening, marketing etc.

Doordat er een groot verloop is aan leden bij sportcentra wordt vaak de kracht van aftersales onderschat. In eerste instantie is dat niet om de klant terug te krijgen maar meer om te achterhalen waarom de klant is weggegaan. Kansen en leermomenten dus om het hoofd te bieden aan de moordende concurrentie.

Laten we eens kijken wat er in de stad Groningen gebeurd op het gebied van sportscholen. In de wijk Vinkhuizen, waar ongeveer tienduizend mensen wonen, zijn nu alleen al 4 sportcentra. Fit-4-free, Balili, Basic Fit en sinds kort ook Kelderwerk. In bijvoorbeeld de wijk Beijum -met meer dan 13.000 inwoners – is geen enkele sportschool gevestigd, terwijl dit zeker voor de budget-sportcentra precies de doelgroep is die zij als klant willen.

Prijzenoorlog
Is het aanbod groot of wordt er meer geproduceerd, gaat de prijs naar beneden, een simpele redenering van marktwerking. Maar is prijzenoorlog daar een onderdeel van of is dat moedwillig de prijs drukken om concurrenten kapot te maken, bijvoorbeeld door onder de verkoopprijs te gaan produceren of verkopen? Voor winkelketens Lidl en Albert Heijn is dit dé manier om hun afzetgebied en marktaandeel te vergroten. Maar hoe lang kun je onder verkoopprijs blijven verkopen? zorgt dit voor meer loyale klanten? Gaat dit ook op voor sportscholen? Jazeker!

Voor het millennium betaalde je makkelijk 50 gulden per maand bij een sportschool. Later werd dit bij de introductie van de euro rond de 40-45 euro (100 gulden!). Booming tijden voor sportscholen en ze vlogen dan ook als paddenstoelen uit de grond. Een beetje marketing van de overheid er achteraan om de mensen gezonder te laten leven en de sky was the limit. Nu is dat maandelijks lidmaatschap bij de grotere centra zelfs 7,5 of 10 euro per maand geworden in de daluren. ‘Massa macht die kassa’, zoals de Duisters zeggen. Om de instabiele factor loyaliteit op te vangen, worden contracten van 1 tot 2 jaar aangeboden. Maar kleinere, zelfstandige sportschoolhouders worden gedwongen om mee te gaan in die prijzenoorlog. Een mega sportcentrum met een eigen, grote parkeerplaats of een kleine sportschool met alleen betaald parkeren voor de deur, wie trekt aan het kortste eind?

Soep wordt steeds dunner
Het aantal inwoners van Groningen is de laatste jaren flink gegroeid tot zelfs meer dan 200.000 inwoners. Als we die 1 op 1 verdelen over 30 sportscholen, kom je op 6600 klanten per sportschool. Dat is voor een ondernemer een aantal waarbij je een flinke boterham kunt verdienen. Maar laten we dan nu de cijfers bekijken en opmaken hoeveel mensen daadwerkelijk in aanmerking komen om te sporten in een sportschool als we er vanuit gaan dat sportscholen zich netjes houden aan een ondergrens van 16 jaar. Op jongere leeftijd sporten is medisch niet verantwoord vanwege de groei van jong adolescenten.

Ongeveer 12% van de inwoners in de stad is jonger dan 14, die vallen dus af. Dat zijn er ongeveer 24.000. De inwoners van 65 jaar en ouder vallen grotendeels ook af, dat is ook rond de 12% en komt dus ook op 24.000. Van de groep 14 tot 24 (24%) heeft de helft geen geld voor de sportschool of is te jong, komt op 24.000. Van de groep 45 tot 65 gaat mogelijk nog de helft naar de sportschool wat neerkomt op 21.000. Blijft over 107.000 potentiële sportklanten. Als we die verdelen over 30 sportscholen komen we op 3566 leden per sportschool. Blijft over 150.000 potentiële sporters.

Nu moeten we ook realistisch zijn en rekening houden met seizoenen en trends. Niet iedereen is een die-hard en blijft decennia lang bij dezelfde sportschool of houdt van fitnessen.

Als we van het landelijke 20% nemen en die toepassen op Groningen hebben we het over 40.000 fitness kandidaten. Nu zal dat getal wel iets hoger liggen vanwege het toenemend aantal studenten. Een deel van deze studenten zal ervoor kiezen om tegen een gereduceerd tarief te sporten bij de Aclo of bij een van de 50 andere sportfaciliteiten. Maar om van sec cijfers uit te gaan komen we dan op 40.000 : 30 sportscholen = 1300 potentiële leden per sportschool. De vraag is of je daar als sportschoolhouder nog een boterham mee kunt verdienen gelet op de alsmaar stijgende kosten die er tegenover staan.

Als we de cijfers van Sportsmedia ernaast leggen, die uitgaat vanaf 15 jaar en geen bovengrens instelt, komt deze op 48 sportfaciliteiten in de provincie Groningen met een gemiddelde van 1865. Dus een iets hoger gemiddeld aantal in de provincie dan dat ik inschat voor de stad Groningen. Er zijn volgens Sportmedia 10 fitnesscentra’s per 100.000 inwoners en 18% van de bevolking neemt deel. In de provincie Groningen wonen ongeveer 583.721 mensen.

Ook de Faculty of Economics of Business Marketing schrijft ‘verdringen of verdrongen’ worden. Vooral de low-budgetketens zoals Fit-for-free en Basic-fit verdringen de kleine, zelfstandige ondernemers.

Als je het mij vraagt gaan er binnen afzienbare tijd kleinere, particuliere sportscholen omvallen in de stad Groningen, want dit zijn ledenaantallen waarmee je het niet red in een prijzenoorlog. En dat zullen hoogstwaarschijnlijk niet die sportcentra zijn die aangesloten zijn bij een keten.

·         Hercules

·         Go4fitness

·         ACLO

·         Balili

·         Fit 4 free (2)

·         Big Gym

·         Ron Haans

·         Springs

·         Sportief 90

·         Construction (2)

·         Dijkman

·         Plaza Sportiva

·         Sportcentrum Kardinge

·         Basic Fit (4)

·         Health Club Groningen

·         Curves

·         Body Support

·         Totally in Shape

·         Wefitness b.v.

·         Body Reflexions

 

·         TrainMore

·         …

 

 

 

Geboren schrijfofiel, politiek dier en hobby fotograaf. Auteur van het boek ‘Bevingen’ (2015).
Heeft onder andere geschreven voor Horeca Magazine Noord, Post Online, Regiokrant Groningen en was hoofdredacteur bij de Groninger Krant van 2013 tot 2017.
Is Lid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Solve : *
23 + 1 =