Groningse wijnen (deel1)

Mijn vrouw en ik drinken ’s weekends wel eens een glaasje wijn. Ik ben wat wijn drinken betreft een absolute leek en een gelegenheidsdrinker. Ik drink af en toe van die lekkere zoete dessertwijntjes, zoals Moscatel, wat zo nu en dan bij Lidl wordt verkocht. Mijn vrouw echter houdt ’s weekends wel van een ‘duurder’ glaasje wijn bij het eten of voor de buis, dus koopt ze zo nu en dan een betaalbaar flesje Merlot uit Frankrijk, een Cabernet Sauvignon uit Californië, of een Pinotage rosé uit Zuid-Afrika. Of je tegenwoordig een kwaliteitswijn hebt voor zes tot acht euro, dat kan ik niet beoordelen. Voor mij smaken haar wijnen allemaal hetzelfde, te zuur of te wrang.

Groningse_wijnenToch heb ik haar nog nooit kunnen betrappen op het kopen van een lokaal wijntje. Geen wijn uit Nederland en zeker niet uit Groningen dus ik vroeg mij af waarom dat het geval was. “…omdat ik niet wist dat er Groningse wijnen bestonden”. En dat is het antwoord wat ik veelal ook hoor in mijn kennissenkring.

2013, een fantastisch jaar!

Volgens RTV-oost en John Huisman, gedreven wijnboer in het Overijsselse Balkburg, wordt 2013 een topjaar voor Nederlandse wijnen. Voor een goed glas wijn hoef je niet meer naar het buitenland. Nederland levert ook prachtige wijnen van eigen bodem met een uitstekend bouquet. Maar hoe kijken bijvoorbeeld de Groningse wijnboeren hier tegenaan? Heeft Groningen een kwaliteitswijn die gemaakt is van druiven? Waarom horen of lezen we hier zo weinig over? Tijd om misschien voor één keer wat dieper in het glaasje te kijken.

We hebben het hier dus niet over een bekende Groningse aardbeienwijn, zoals die van Meinardi of de wijnen gemaakt van streekproducten door bijvoorbeeld wijnboer Luit Venhuizen uit Wirdum. Hij maakt wijnen van peterselie, brandnetels, paardenbloemen, aardappels of spinazie. Ook de witte aalbessenwijn van Landgoud in Kloosterburen is een bekende. Het gaat in dit stuk alleen om de wijnen die gemaakt worden van druiven. Druivensoorten als de Rondo, Marechal Foch en Solaris, de vroegrijpe resistente druivenrassen die blijkbaar goed gedijen op onze Grunninger klei die ook rijk is aan kalk.

Via internet kom ik snel achter het adres van verschillende Groningse wijnboeren. Het varieert van kleine bedrijfjes (paar honderd vierkante meter) tot grote biologische wijnboeren (2 ha en meer), maar vooral veel hobbymatige projecten. In hun enthousiasme en streven naar een goed glas wijn doen de kleine wijnboeren en hobbyisten zeker niet onder voor de commerciële collega’s.

_DSC0752De druivenoogst

Afgelopen weken (begin oktober) is men in Balkburg en op sommige wijngaarden in de provincie Groningen begonnen met het oogsten van de witte druiven. De rode druiven zijn in de komende weken aan de beurt. Wel is de zuurtegraad in de rode druif nog iets te hoog. Wanneer de druiven nog wat verder hebben kunnen rijpen zullen de zuren dalen en de verhouding tussen suikers en zuren op een geschikt niveau komen om te oogsten. Dit gehalte bepaalt de boer aan de hand van een Brix meting.

Nederland heeft een paar slechte jaren achter de rug wat betreft opbrengst. De kwaliteit echter blijft gehandhaafd want Nederlandse wijnbouwers komen steeds met goud en zilver terug van internationale wijnwedstrijden, zoals de VieVinum in Wenen, de Berliner Wein Trophy, en The Decanter World Wine Awards. Nederland kan dus zeker concurreren met bijvoorbeeld Franse wijnen als het op kwaliteit aankomt. Het enige probleem waar Nederland mee te kampen heeft is dat de opbrengst kleiner is dan die van de collega’s in Frankrijk en Duitsland. Daardoor is de prijs per fles gemiddeld hoger dan wijnen uit andere landen.

Ook mag er meer aandacht komen voor Nederlandse wijnen, zowel op lokaal als op nationaal niveau. Nederland is op het grote wijntoneel nog steeds een ondergewaardeerde speler. Voor de Groningse wijn geldt dat nog meer.

Wijnboer Van Meekeren uit Groningen is het niet eens met zijn collega uit Overijssel en geeft aan dat 2013 waarschijnlijk net zo beroerd wordt als 2012. Het weer zit weer eens niet mee. Bij Wijngaard Domein de Pasa de Corinto, tussen Noordlaren en Glimmen in, wordt voornamelijk de Marechal Foch druif gebruikt om jaarlijks zo’n 800 flessen rode wijn te produceren. Glimmen ligt op de rand van Groningen en Drenthe, maar het kantoor van Van Meekeren zit in Groningen, vandaar dat ik hem meeneem in dit verhaal. De wijngaard is aangeplant op een van de uitlopers van de Hondsrug, de Glimmer Esch. De grond bestaat voornamelijk uit keileem en zand.

Maar ook deze wijnboer heeft de laatste jaren een kleinere oogst dan verwacht en dit was voornamelijk te wijten aan het klimaat.

Biologisch, ecologisch en dynamisch

Een van de onmogelijkheden voor een biologische wijnboer is het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Zo ook voor wijnboer Wagenaar van wijngaard De Zandstroom. Hij maakt zich vooral druk om het gehalte aan pesticiden in de Franse wijnen.  Toch geeft het Nederlandse Gilde van Sommeliers aan dat de bestrijdingsmiddelen in de Franse wijnen geen gevaar opleveren voor de volksgezondheid.

“…de gevonden residuen zijn niet gevaarlijk voor de gezondheid, het gaat om bijzonder kleine hoeveelheden waarover men zich absoluut geen zorgen hoeft te maken voor vergiftigingsgevaar” ( Pascal Chatonnet, directeur van het Laboratorium Excell)

Zoveel mogelijk produceren per vierkante meter is natuurlijk mooi (maar niet wenselijk voor de kwaliteit) en drukt de kostprijs, maar hoeft niet per se voor de biologische wijnbouwer. Dan maar op een hobbymatig niveau wijn verbouwen en er zelf van genieten met kennissen en vrienden. Ecologische boeren, zoals Molema uit Nieuwolda, die professioneel te werk gaan gebruiken echter wel bestrijdingsmiddelen als dat nodig mocht zijn. Gelukkig komt dat niet vaak voor omdat het in de provincie Groningen voor ongedierte gewoon te koud is.

Maar dat is niet de enige reden dat er zoveel hobbymatige wijnboeren zijn in Groningen. Zodra men in Nederland professioneel wijn gaat produceren en verkopen komt de douane om de hoek met de wijnaccijns én de Keuringsdienst van Waren. Dit in tegenstelling tot wijnproducerende landen als Duitsland, en Frankrijk. Allemaal werken de boeren binnen de EU en toch hanteert Nederland regels die het de Nederlandse wijnboeren moeilijker maakt om groter te worden of professioneler. Valse concurrentie? Misschien wel.

Volgende week deel 2.

Tekst en foto’s Mike Tomale ( Gepubliceerd in Horeca Noord 19e jaargang, nummer 6 – 2013 )

Geboren schrijfofiel, politiek dier en hobby fotograaf. Auteur van het boek ‘Bevingen’ (2015).
Heeft onder andere geschreven voor Horeca Magazine Noord, Post Online, Regiokrant Groningen en was hoofdredacteur bij de Groninger Krant van 2013 tot 2017.
Is Lid van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Solve : *
15 ⁄ 3 =